Παράθυρο στα όνειρα

Λάσκαρης Π. Ζαράρης

Με επιμονή στο όνειρο, στη φανταστική ιστορία, το πλαίσιο της θεματολογίας αυτού του ποιητικού βιβλίου βρίσκεται ανάμεσα στο μεγάλο κίνημα της ροκ ψυχεδέλειας της δεκαετίας του ’60 και στον σουρεαλισμό που επηρέασε όλες τις μορφές της τέχνης. Τα όνειρα, πλουτίζοντας με νόημα τη ζωή μας, δεν αντιπροσωπεύουν κάτι αφηρημένο και άπιαστο, μα συνιστούν τη βασική κινητήρια δύναμη του ταξιδιού και των εμπειριών. Γιατί «δε φτάνει να έχεις ωραία μάτια για να δεις / τα ωραία πράγματα», πρέπει παρακάμπτοντας την «Απάτη των χρωμάτων», να φτάσεις στην «Παράλογη απογύμνωση», «διαχωρίζοντας την ύλη της ψεύτικης ζωής / από το πνεύμα της αληθινής ζωής». «Υπάρχει ένα βασίλειο πέρα απ’ τον κόσμο / τον ρηχό, όπου όλα κινούνται / με τις μηχανές του ονείρου» στο ποίημα «Νέα ποιητική γη». Στα περισσότερα από τα ποιήματα του βιβλίου, όλα δίνονται έμμεσα, υπονοούνται ή το ένα νόημα παραπέμπει σε κάποιο άλλο. Μοιάζουν το καθένα μ’ έναν ξεχωριστό λαβύρινθο, ένα μεγάλο αίνιγμα που ο αναγνώστης πρέπει να εξηγήσει σε μεγάλο βαθμό, επιλέγοντας τον δικό του δρόμο, τη δική του διέξοδο. Τελικά, θα νιώσω ικανοποιημένος, αν «σταθείτε για ένα λεπτό / κάπως αναστατωμένοι, με μια υποψία / πως τελείται κάτι ιερό», όπως γράφω στο ποίημα «Ορισμοί και κρίσεις» ή αν κοιτάξετε «με το μάτι της αληθινής υπόστασης» στο ποίημα «Ονειροπόλος». Ίσως στο τέλος του ταξιδιού και των περιπετειών σας ανακαλύψετε το δικό σας «Ερημονήσι», που θ’ αντιπροσωπεύει κάτι τόσο πολύτιμο για εσάς, ενώ το δίδαγμα απ’ όλη την ταλαιπωρία σας μπορεί να είναι η φράση: «Να ’σαι ο εαυτός σου ό,τι κι αν κάνεις / να βοηθάς τους πονεμένους / και να φιλάς σταυρό στ’ όνομα της αγάπης» (Διδάγματα του βυθού). Αλλά ίσως ψάξετε και βρείτε το πιο κατάλληλο δικό σας «πολύχρωμο μολύβι», όπου θα «γράφει πάνω στο χαρτί τη μοίρα ασταμάτητα. / Και όσο εκείνο το στιχάκι σβήνεται / πάντα θ’ αναπαράγεται στη θέση του / όλο χαρά / η ακούραστη αγάπη / αιώνια μελάνι» (Αιώνια μελάνι). Θα γράφεται σ’ έναν κόσμο που φιλοδοξεί να σας μυήσει: «στον ακούραστο λυγμό για την προπαίδεια / των πιο ωραίων μας στιγμών» (Η μύηση), ώσπου να οδηγηθείτε στο «ποτάμι - παιδική ψυχή» που είναι το «άγγιγμα ερωτικό του ανείπωτου» (στο ποίημα «Η μνήμη και η σοφία της ψυχής» ). Πολλοί θα έχετε βρεθεί μπροστά «στον γκρεμό του ανείπωτου» (Η δοκιμασία του ανείπωτου), έως ότου γίνετε «Μαχητές φωτός» στο ομώνυμο ποίημα, καθώς «οι λέξεις που ξεκαθάρισαν απ’ την τυφλή μας πάλη / της πρωινής ηλιαχτίδας άρπαξαν το δόρυ / μαχητές φωτός ξανανιωμένοι / ηχούν παράξενα στο τρύπημα του σκοταδιού», για να έρθει επιτέλους η «Άνοιξη», «στο μάγουλο της γριούλας λυπημένης / η δροσερή βροχή να μαλακώσει / μες στην άγρια τη μοίρα της / ο τόπος». Αυτοί οι «Άνθρωποι καθημερινοί, με κουρασμένα πρόσωπα / κρυφό πάθος και πόθο να ξεφύγουν / απ’ το θολό τοπίο», ν’ ανοίξουν το παράθυρο αποφασιστικά, κάνοντας μία «Επίκληση ωραιότητας», εξηγώντας το θαύμα της ζωής και των ονείρων, με την εξής βεβαιότητα που θα απευθύνουν κάποτε στον εαυτό τους, αναμεμιγμένη με αρκετή πίκρα: «Φοβόσουν το ξεπέταγμα διστακτικό πουλί», από το ποίημα «Η ταυτότητα του ποιητή». Έτσι, μετά από την καταβύθιση σε σκέψεις, «σαν δύτες των πιο κρυφών στιγμών σου», ανακαλύπτουμε το «άγαλμα του βυθού / αλήθεια εκρηχτική είσαι / του υποθαλάσσιου κόσμου» (από την ιστορία της βυθισμένης). Σιγουρευόμαστε ότι «μες στα γεμάτα δειλινά μια αιώνια υποψία / πως ο χρόνος μένει στον αφρό» (στις Κρυφές συνομιλίες στο άγνωστο). Οι «φοβισμένες υπάρξεις είναι σαν τις τρικυμίες / και αντανακλούν τον πρώιμο χαμό. / Να πέσουν απ’ τ’ όνειρο ή ν’ αντέξουν / το κενό;» (Από το δίλημμα της «Συμπαντικής αρμονίας» ). Όμως, αυτό το «κενό» συνεχώς συμπληρώνεται με τη γνώση της ύπαρξης μας, με το απαλό χάδι σαν των αχτίδων του ήλιου, «Με τα φτερά της ποίησης», εφόσον «το νικηφόρο βλέμμα μάς χαρίζεται / της αιώνιας ζωής».