Η θάλασσα που μας ενώνει

Λάσκαρης Π. Ζαράρης

Στη συλλογή αυτή περιέχονται είκοσι σύντομα πεζογραφήματα που αναγεννούν στη σκέψη των αναγνωστών κάποιες Αλησμόνητες Πατρίδες, και η δράση τους εκτυλίσσεται σε ιδιαίτερα κρίσιμες ιστορικές περιόδους για την Ελλάδα. Απλοί άνθρωποι ξεπερνούν τα όριά τους, ψυχικά και σωματικά, ώστε ν’ αντέξουν στις καινούργιες δύσκολες συνθήκες που δημιουργούνταν. Το έτος 1936 μέσα σ’ ένα παροπλισμένο ατμόπλοιο στο λιμάνι της Ερμούπολης της Σύρου, ανακαλύπτεται ένα παλιό και πολύ ενδιαφέρον ημερολόγιο. Εκεί λοιπόν κατατίθεται και η πρώτη επώδυνη εμπειρία της προσφυγιάς. Στη συνέχεια, ένας ηλικιωμένος άντρας αναπολεί με νοσταλγία τις παλιές ευτυχισμένες μέρες όταν κέρδιζε το ψωμί του δουλεύοντας στις αλυκές, ώσπου έρχεται η στιγμή που αφήνει να κυλήσει απ’ τα μάτια του «Το αλμυρότερο δάκρυ» της ζωής του, δάκρυ που πήγαζε απ’ τα έγκατα του πόνου για την αγαπημένη πόλη του, που την εγκατέλειπε αναγκαστικά. Την εποχή του Σουλτάνου Σελίμ του Β΄, μια όμορφη κοπέλα φυλακίζεται στο φρούριο του Γαλατά στην Κωνσταντινούπολη και η παραμονή της στη Βασιλεύουσα επιδρά σημαντικά στη συνειδητοποίηση της καταγωγής και της θρησκείας των προγόνων ενός Αντισυνταγματάρχη γενίτσαρου. Ένας προδότης αποκαλύπτεται στους κόλπους της Φιλικής Εταιρείας και θανατώνεται, ενώ στο Μεσολόγγι ο Λόρδος Βύρων τη μέρα των γενεθλίων του γράφει ένα θαυμάσιο ποίημα για την Ελλάδα. Στο πεζογράφημα που δανείζει τον τίτλο του στη συλλογή «Η θάλασσα που μας ενώνει», ένας Ελλαδίτης πολεμιστής του 1974 έχει χάσει τα λογικά του και γίνεται το επίκεντρο του ενδιαφέροντος ενός δεκάχρονου αγοριού. Η άφιξη του κυρίου Υπουργού σ’ ένα χωριό της Ηπείρου γίνεται η αφορμή για το ξεσκέπασμα πολλών αδυναμιών του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα. Γίνεται λοιπόν ένα γόνιμο πέρασμα σε τόπους που σημαδεύτηκαν από την ιστορία. Από την Κύπρο του 1570, το Μεσολόγγι του 1824, την Ανατολική Ρωμυλία του 1906 μέχρι τη Θεσσαλονίκη του 1912, τη Σμύρνη του 1922 και τη χρεοκοπία του ελληνικού κράτους, την οποία είχε προβλέψει ο μεγάλος Σκιαθίτης κοσμοκαλόγερος Αλ. Παπαδιαμάντης.